Sanxenxo, Sangenjo, Sanjenjo…

Onte a asociación Hablamos Español fixo en Sanxenxo unha recollida de sinaturas para levar adiante unha iniciativa lexislativa popular. Non sei moi ben cal é a finalidade desa iniciativa porque o que trascendeu foi que a finalidade é cambiar o nome de Sanxenxo polo de Sanjenjo ou Sangenjo –tamén hai controversia respecto de se en castelán sería con dúas “j” ou con “g” e “j”. Xa postos mellor con dúas “j” dado que esa letra non existe en galego.

Houbo algo de bulla. Pode que pouca para as expectativas da organización. Normal, que che veñan dicir na túa cara como te tes que chamar…

Parece que a iniciativa foi promovida pola presidenta de Galicia Bilingüe, sobradamente coñecida polo seu antigaleguismo, que non ten nada de bilingüe porque nese caso aceptarían as dúas formas.

Pero, como eu o vexo, a cuestión non é tanto o nome coma as ganas de provocar e favorecer enfrontamentos e crispación.

Cos topónimos, e tamén cos nomes propios, temos tendencia a traducilos. Pero a norma é respectalos coa súa grafía e pronuncia orixinais. Se eu lle chamase Isabel a unha que se chame Elizabeth pode que non me responda porque non se recoñeza nese son, o mesmo que se pregunto en China por onde vou a Pekín.

Por que facemos iso? Pois pola nosa discapacidade para a pronuncia de palabras noutra lingua.

Está claro que aos castelanfalantes cóstalles pronunciar o “x” pero penso que iso non lles xera o dereito de mudar as palabras que o conteñan.

E a pronunia do nome de Sanxenxo castelanizado nunca foi un problema. A xente autóctona entende, e non recrimina, xs que din “Sangenjo”. Polo tanto non entendo o interese en querer converter a forma castelanizada en oficial.

En realidade si que o entendo. Hai que reavivar o enfrontamento no uso las linguas e pór no “candeeiro” as asociacións e partidos que defenden o uso do castelán.

Que será o seguinte? Chamarlle El Roblecito a O Carballiño?

Advertisements

Adoutrinamento

Pode que esta sexa unha das moitas palabras que van mudando o seu significado a medida que se van “popularizando” porque se me fío do Dicionario da Academia Galega non lle vexo o sentido pexorativo por ningures.

Adoutrinar. verbo transitivo. Instruír nunha doutrina.

Doutrinasubstantivo feminino. 1. Conxunto de ideas ou principios que pretenden dar unha explicación a un fenómeno en relixión, filosofía ou política.

Segundo estas definicións -e segundo eu o vexo- a educación ten moitísimo de adoutrinamento e moito tamén de represión.

Cada sociedade ten unhs valores -vou supoñer que democráticos- que se transmiten normalmente de adultos a infantes e si, transmítense instruíndo. “Instruír. Verbo transitivo. 1. Proporcionar a [alguén] os coñecementos necesarios para a súa educación. 2. Facer adquirir a [alguén] os coñecementos, a técnica e a práctica precisas para certa actividade.

Por que digo represión? Pois porque tamén penso que cando ensinamos a un bebé a comer con instrumentos -os que sexan segundo a cultura-, por exemplo, estamos reprimindo un instinto natural de comer coas mans, que por certo nalgunhas culturas non se reprime.

E o mesmo se podería aplicar a outras moitas accións que socialmente consideramos que melloran a convivencia e por iso de poñen normas que todxs aceptamos e que nos restan liberdade; movernos pola dereita ou pola esquerda, deixar saír antes de entrar… e todos os convencionalismos sociais que cada sociedade utiliza.

Se o que se quere dicir é outra cousa, pois eu que sei… que digan corromper, malcriar… pero que non se dé a una palabra un significado pexorativo cando é laudatorio.

Eu pediría que na medida do posible utilizaramos a linguaxe -o significado das palabras- da forma máis exacta posible porque vai chegar un momento que perda a súa utilidade: comunicarnos de forma que a mensaxe emitida se corresponda coa percebida.

Bastante difícil é emitir exactamente o que queremos dicir e que o receptor ententenda a mensaxe coma para introducir elementos distorsionantes -palabras con significados inexactos. Evitaríanse moitos malentendidos -ou malexpresados que diría unha amiga miña.

Por favor, prégovos que utilicedes as palabras co seu significado, e en “adoutrinar” e “escrache”, que se oen moito agora, especialmente.