O IBEX 35

E ti, de quen vés sendo?

Non estamos no século XIX. Por aquelas as cousas eran moito máis sinxelas, para ben e para mal.

Un comercio, unha fábrica… mesmo un banco tiñan un dono único -máis tarde podía derivar nunha empresa familiar. As ganancias eran súas e as perdas tamén. Houbo casos nos que a quebra dun banco levou a unha familia á ruína porque tivo que facer fronte aos depósitos da clientela co patrimonio familiar. Por aquelas non había inxeñería financieira, nin concursos de acreedores…

Se hoxe as cousas fosen así efectivamente as empresas do IBEX 35 estarían relacionadas cunha persoa. En realidade se as cousas seguiran igual non habería IBEX 35.

E tampouco habería preferentistas. Os bancos serían dunha persoa, tería clientes, e xa está.

Pero agora as cousas son doutra maneira -máis complicada- e as empresas teñen accionistas. E dentro das persoas que teñen accións dunha empresa hai de todo: grandes, medianos e pequenos accionistas -agora chamados aforradores.

Eu nunca tiven accións de ningunha empresa -nin penso telas- eu aforro para pagar a hipoteca, para mercar un coche, unha tele, un ordenador… para viaxar… en fin, para vivir segundo os meus ingresos, que considero bos, teño que dicir.

Pero coñezo persoas con ingresos similares aos meus, con máis cargas familiares que as miñas, que si que teñen cartos “investidos” en accións que, case por definición, son de empresas do IBEX 35. Seguramente o das cargas familiares foi o que as levou a tomar esa decisión. Xa se sabe, o futuro…

Estas persoas queren que o investimento que fixeron sexa rendible -normal- e polo tanto que a elas lle vaia ben pasa porque aos propietarios e a os grandes accionistas tamén lles vaia ben.

Xa sei que as persoas das que falo non están en situación de emerxencia social -aínda que cando se fala dos preferentistas parece que si- pero pertencen a esa famosa clase media -agora un pouco menos media- que é abundante e segundo tódolos discursos a que sostén ao país.

É por todo isto que non entendo moi ben por que se fala do IBEX 35 coma se fose o home do saco.

Que é estar co IBEX 35? Pero se é un índice…

Non é a parte, é o todo

Onte vin a reportaxe de Évole, sen demasiado interese, tamén teño que dicir.

Aínda que formalmente pretendía expór a explotación das traballadoras por parte das empresas téxtiles, en realidade parecía que o que quería era desprestixiar un grupo téxtil en particular.

Analizou un sector -en realidade unha empresa- coma se a explotación fose cousa de uns poucos desalmados, pero a realidade é outra. Por outra banda vimos que os salarios das traballadoras en moitos casos son equiparables aos do profesorado -dese mesmo país-, por exemplo. Isto tamén nos da unha idea de que o problema está noutro lado.

A deslocalización é unha consecuencia da globalización e prodúcese en todos os sectores productivos. Hai pouco vin unha entrevista a un enlace sindical dunha empresa automobilística na que contaba que os traballadores decidiron baixar os seus propios salarios para que a empresa non se trasladara a outro país -tamén europeo- con salarios máis baixos. A deslocalización deixaría sen traballo non só aos traballadores directos senon tamén a moitos outros de empresas provedoras. El mesmo recoñecía que esa medida estaba prexudicando aos traballadores do outro país, no que se crearían moitos postos de traballo directo e moitos máis indirectos.

É o que hai, tamén as axudas ao sector agroalimentario nos países europeos prexudica aos campesiños iberoamericanos e africanos que teñen que competir, sen axudas, cos precios europeos. Que nuns lugares se intensifique a producción agrícola -invernadoiros, regadíos…- vai en detrimento doutros lugares con menos recursos. Imos demonizar aos campesiños europeos e responsabilizalos das condicións de vida dos iberoamericanos e africanos?

Todo isto é cousa do sistema, que por moitas crises que teña e moita inxustiza que xenere, ninguén quere mudar. Hai que refundar o capitalismo, díxose timidamente ao principio da crise, pero non. Parchear o xusto para que non estale.

E no sistema estamos todxs, e todxs pensamos que é o mellor. Non coñezo a case ninguén que pense que sería mellor un sistema económico socialista ou comunista.

Pero claro, a responsabilidade colectiva non queda ben, nin vende. Queda mellor responsabilizar a alguén concreto.

Cambiaría o sistema se desaparecesen Amancio Ortega e o seu grupo?

Solucionar o irresoluble

A tranquilidade non é moi valorada, asóciase a aburrimento. E así pasamos boa parte da nosa vida perseguindo imposibles.

No individual, por exemplo: ser feliz, isto merece capítulo aparte pola ansiedade que esta espectativa xenera; tentar conseguir cousas contradictorias, coma unha vida profesional moi exitosa e unha persoal moi completa; que non ocorran accidentes…

E no colectivo, estamos na moralización da política. Escoitei esta expresión nunha tertulia política. Non vou mencionar ao autor da expresión porque non estou moi segura de que o desenvolvemento que vou facer coincida exactamente coa súa intención. Non estaba eu moi atenta, coma case sempre nestas tertulias -polas poucas novidades que aportan- e ás veces perdo matices.

O asunto é que, efectivamente, a política estase a ocupar case exclusivamente da Moral. Establecer un código ético é o primeiro obxectivo de calquera plataforma ou partido que empezan e revisar o existente para os xa establecidos.

Resulta comprensible porque o grao de corrupción que existe dá moito que pensar.

Pero pretender que a Política se ocupe da Moral é unha perversión. A bondade e a maldade non son realidades obxectivas -matar en defensa propia, é bo? reventar un acto público, é exercer o dereito de liberdade de expresión ou é unha actuación represiva e antidemocrática? E ademais, a existencia dos códigos civil e penal non fai que deixe de existir a delincuencia ao igual que a existencia dun código de circulación non impide que haxa accidentes.

Cada vez que ocorre unha desgraza escoitamos a mesma frase “Que isto non poida suceder outra vez” pero iso é imposible.

Pretender que a actividade política se centre na Moral pode ser de proveito para os liberais, os poderes económicos e mesmo para os relixiosos que agora xa non se dedican só á soflama, agora teñen gabinetes xurídicos para manter ocupadxs xs políticxs.

Digo eu que estaría ben que a Política -xs políticos- se dedique fundamentalmente a gobernar, é dicir a arranxar as cousas.

Coalicións

É curioso como ás veces, nalgún momento coinciden cousas.

Onte fixo 80 anos que o Frente Popular gañou as eleccións xerais. Era unha coalición electoral formada por moitos partidos de esquerda, republicanos, nacionalistas… co respaldo dos sindicatos. En Galiza, o Partido Galeguista entrou no Frente e en Cataluña e en Valencia presentouse outra coalición “Front d’esquerras”, apoiada polo Frente Popular.

A que me soa?

E tamén coincide que estou lendo unha novela de Eduardo Mendoza, escrita no 2010 e ambientada na primavera de 1936. Hai unha escea que me chamou a atención. Un Inglés acaba de chegar a Madrid e, vagando polas rúas, métese nunha taberna ateigada de xente. Ao comprobar que era estranxeiro todos querían explicarlle a revolta situación que se estaba a vivir na rúa. Segundo un, a raíz do conflicto está na actitude dos cataláns (…). O inglés intervén para dicir que el está convencido de que todo se pode resolver co diálogo e a negociación. E liouse… “Ao non defender a postura de ninguén, todos o consideraban aliado do contrario”.

A que me soa isto tamén?

E digo eu… Onde está a nova forma de facer política?

Ou eu ou o desastre, e ti máis, se non estás comigo estás en contra de min, non se pode ser obxectivx porque entón todxs estarán en contra de ti, foi el o que empezou…

Dáme a impresión de que estou a facer unha “garda de patio” no instituto.

Viraventos

Pero que clase de papafilloas somos?

Xa non sei se estamos idiotas, se as enquisas non teñen rigor ou as dúas cousas, que será o máis probable.

Non sei se eu estou idiota pero síntome algo así. Os novos dirixentes políticos levan dende as europeas destacando os erros dos partidos hexemónicos até o de agora e os inconvenientes do bipartidismo. Eu estaba, en parte, de acordo (xa comentei en algún momento que as democracias máis consolidadas aséntanse na existencia de tres ou catro partidos dos que dous son os que gobernan alternativamente, sós ou xunto con un dos minoritarios).

Hai que acabar co bipartidismo, hai que ir á cultura do diálogo, dos pactos… A cidadanía fíxolles caso e xa temos catro partidos “fortes”. Ben, primeiro obxectivo conseguido pero, e a cultura do diálogo e dos pactos? Ao día seguinte das eleccións non se oía falar doutra cousa que non fose “liñas vermellas”, “incompatibilidades”… Parece que vai ser certo o dito “ten coidado co que desexas porque pódese cumprir”. E empezaron, outra vez, as enquisas.

Nas primeiras parece que a cousa andaba por: Suben PP e Podemos e baixan PSOE e C’s. Pero agora -acabo de ler unha- parece que a situación é a contraria: suben PSOE e C’s e baixan Podemos e PP. E todo isto en menos de dous meses. Non digamos nos catro anos que debe durar unha lexislatura.

Que é o que nos fai mudar de opinión con tanta facilidade? Os medios de comunicación? Porque non pode ser que os partidos cambien con tanta rapidez. As súas estructuras son bastante “pesadas” para que se movan tan facilmente.

En calquera caso os movementos na intención de voto tampouco serían tan relevantes coma para mudar o panorama, a situación sería moi similar á actual.

Pero non me deixa de sorprender a facilidade coa que mudamos de opinión en algo tan importante como é elixir a quen queremos que nos goberne.

Si, hai un perfil

Vin o programa de Jordi Évole, “El machismo mata”. Aproveito para dicir que me gusta -Évole- pero penso que está un pouco sobrevalorado, é certo que na terra dos cegos o chosco é o rei, pero en bastantes das súas reportaxes non aporta moitas luces á cuestión. É o caso do de antonte.

Calquera docente de Ensino Secundario podía facer unha análise similar á que se desprende desta reportaxe.

Eu quero subliñar dúas cousas que me gustou oir, non porque fosen para min unha novidade senon porque me alegra oír o que penso en boca de persoas que se supón cualificadas.

A primeira pertence á intervención de Jorge Freudenthal, psicólogo terapeuta de maltratadores. Define o fenómeno coma unha ideoloxía, unha forma de pensar que se basea no dominio e o control. E plantea a reeducación como buscar novas formas de pensar. Isto tiraría por terra -segundo eu o vexo- o estereotipo de que non se poden curar e o de que non hai un perfil.

Cando se di que non hai un perfil sempre se menciona o nivel económico, cultural, social… para confirmar que hai maltratadores  e maltratadas en todos eles. Iso é certo, pero eu penso que si que hai un patrón, tanto nos homes como nas mulleres, e é que cren na superioridade dos homes, no patriarcado, o mesmo que xs que cren na superioridade dunha raza ou dun pobo. En moitos casos os homes non teñen que recorrer á violencia física porque as súas mulleres xa fan o que el quere, aceptan o dominio e o control porque teñen a convicción que así é como ten que ser. Algunhas mulleres encadean unha relación de maltrato con outra porque a idea que teñen de home ideal é a dunha persoa dominante, decidida, que te queira para el só…

A segunda é unha intervención de Marina Marroquí, Educadora social, na entrevista que lle fai Évole ao final. Manifesta que non é partidaria de que se estean dando as cifras de mortas e dá dúas razóns; unha: o que menos precisan as mulleres maltratadas é un minuto de silencio e outra: a mensaxe para as vivas que están sendo maltratadas é que de aí van saír cos pés por diante.

As formas

Tampouco nisto avanzamos moito. Achacamos ao “antigo” o de xulgar polas formas pero penso que agora, pola influenza dos medios, analizamos as formas moito máis ca nunca.

Dende a modernidade denostamos os protocolos, os convencionalismos na forma de vestir ou de comportarnos. Eu a primeira. Fun “progre” e vestía o pantalón de pana, o xersei grande de lá e a trenca -o xersei “puligan” de colo pico era de “pijos”. Para calquera ocasión. Pensaba que a forma de vestir non era relevante. Custoume un suspenso en Formación do Espíritu Nacional -era unha asignatura para difundir os principios do “Movemento” e, no caso das mulleres, para enseñarnos modales. A profesora considerou que o pantalón, iso que neste caso non era de pana, non era a vestimenta apropiada para entrar na catedral.

Faciámolo porque pensabamos que era menos clasista, que o considerado elegante era máis caro. Non era exactamente así porque as trencas eran inglesas e custaban unha pasta, seguramente o mesmo que o abrigo “condón” -que levaban os pijos- verde.

Pois agora, despois de moitos anos e un cambio de réxime, a cousa segue igual ou peor. A última foi o esmoquin de Iglesias.

Pero eu vexo unha diferenza -e non para mellor precisamente- eu era consecuente e mantiña o estilo en toda situación, porque o consideraba unha forma de vivir -coma ser sobria, non consumista… No caso de Iglesias parece máis unha forma de ser protagonista. Concordo con Gabilondo no seu blog de hoxe El esmoquin de Pablo Iglesias.

Agora mesmo ata lle atopo certas vantaxes ao formalismo; hai unha maneira de ir vestido a cada lugar, vas discreta dentro dos canons e pasas desapercibida. Aceptar os protocolos non tería por que ser de dereitas, de antigxs… nin clasista, porque hoxe hai o mesmo estilo en tódolos prezos.